»» بیاموزیم:
بستهبندی:
بستهبندی علم، هنر و فناوری محافظت از محصول برای نگهداری، انبارش، انتقال و توزیع، ذخیره، فروش و استفاده از آن است. بستهبندی شامل مراحل طراحی، ارزیابی، و تو لید بستهها میشود. بستهبندی بطور بسیار جامعی بر زندگی ما سایه افکنده است، بطوریکه ما در تمام اطراف خود آنرا مشاهده میکنیم. از اقلام مواد غذایی و دارویی گرفته تا کالاهای مصرفی و لوازم خانگی و کالاهای صنعتی و استراتژیک مانند محصولات پتروشیمیایی همه با بستهبندی مرتبط هستند. وظیفه اصلی بستهبندی محافظت از محصول است. بستهبندی با برچسبهای استاندارد این امکان را به ما میدهد تا متوجه شویم چه نوع محصولی داخل بسته قرار دارد و شرایط حفظ و نگهداری آن چگونه است. سازمان جهانی استاندارد (ISO) و سازمانهای معتبر و ملی استاندارد کشورهای پیشرفته گامهای مهمی در تدوین استانداردهای بستهبندی و مشخصات فنی آن برداشتهاند.
اهداف بستهبندی:
محافظت فیزیکی: اشیاء قرار داده شده درون بسته نیاز به محافظت در برابر سایر عوامل مانند ضربه، لرزش، فشار، حرارت و غیره... دارند.
- لایه و مانع محافظتی: محافظت در برابر عدم ورود اکسیژن، بخار آب، گرد و خاک، اشعه ماورابنفش و...، در بستهبندی مدنظر قرار میگیرند. عدم نفوذپذیری بسته یک فاکتور اساسی و مهم در طراحی بستهبندی است. در بعضی از بستهها از ماده جذبکننده اکسیژن برای کمک به طول عمر بسته و به ویژه محصول داخل آن استفاده میشود. فشار هوای تعدیلشده یا کنترل شده نیز در بعضی از بستههای غذا گنجانده شدهاست. حفظ کیفیت محتویات داخل بسته و طولانیکردن عمر آن یکی از مهمترین وظایف بستهبندی است.
- اطلاعرسانی: اطلاعاتی مانند نحوه انبارش و استفاده از محصول، ترابری، چگونگی حذف یا نابود کردن بستهها یا محصولات بر روی بستهها چاپ شده و یا توسط برچسب آنها چسبیده میشوند. تمامی محصولات غذایی، دارویی، پزشکی و شیمیایی بستهبندی باید با استانداردهای معتبر بینالمللی مطابقت داشته و در برخی موارد با قوانین بینالمللی یا منطقهای یا انجمنی مانند FDA , IMDG code , و... مطابقت داشته باشند.
- بازاریابی: بستهبندیها و برچسبها میتوانند توسط بازاریابان برای ترغیب مشتریان بالقوه برای خرید محصول استفاده شوند. طراحی بسته یک نمود بیرونی ثابت و مهم برای دوجین از سالها بودهاست. ارتباطات بازاریابی و طراحیهای گرافیکی برای نمادادن به بسته و در اکثر موارد به عنوان نقطه اصلی فروش بکاربرده شدهاند.
- ایمنی: بستهبندی نقشی مهم و اساسی در کاهش ریسک امنیتی برای سلامت محموله دارد. بستهها با پوشش مقاومتی مناسب بهتر میتوانند در کاهش آسیب و همچنین جلوگیری از دستبرد به محصول مطلوب واقع شوند.
بستهها میتوانند برای کاهش خطر دستبرد و دسترسی غیر مجاز به کالا، سازماندهی و مهندسی شوند: ساختمان بعضی از بستهها برای جلوگیری از دسترسی غیر مجاز عایقمقاومتی دارند و بعضی نیز دارای مهر و لاک برای جلوگیری از بازشدن و دستبرد هستند. بستهها همچنین میتوانند شامل ابزارهایی مانند بستههای زنگدار و یا برچسبهای RFID باشند.
- سهولت: بستهها باید ویژگیهایی را به همراه داشته باشند که باعث سهولت در توزیع، جابه جایی، نمایش، باز و بسته نمودن دوباره، فروش، استفاده و استفادهٔ مجدد از آن گردند. بستهبندی به سیستم هماهنگی اطلاق میشود که هدف از آن آمادهسازی کالا جهت حمل و نقل، توزیع، انبارش، فروش و مصرف باشد. بستهبندی یک عملیات تجاری پیچیده، پویا، علمی، هنری است که در بنیادی ترین شکل خود ،کارکرد های محافظت، نگهداری، حمل و نقل، اطلاع رسانی و فروش را شامل میشود .بستهبندی نوعی عملکرد خدماتی است که به خودی خود نمیتواند وجود داشته باشد زیرا به یک کالا نیازمند است. اگر کالایی وجود نداشته باشد بستهبندی نیز وجود نخواهد داشت.